Scholen die generatieve AI volledig verbieden, kunnen hun leerlingen straks ook geen toegang meer geven tot Google Search via Googles schoolsoftware. Dat volgt uit een beleidswijziging die het bedrijf dinsdag aankondigde en begin volgend jaar wil invoeren. Google zet AI-diensten voor leerlingen dan standaard uit; schoolbeheerders kunnen ze vervolgens afzonderlijk inschakelen. Volgens het bedrijf krijgen scholen daarmee meer zeggenschap over het gebruik van AI. De beperking zit bij de zoekmachine: de ingebouwde AI-antwoorden blijven onderdeel van Search en kunnen niet apart worden uitgezet.
- Schoolbeheerders kunnen Search, Gemini en Gemini Notebook afzonderlijk inschakelen.
- De generatieve functies AI Mode en AI Overviews zijn niet los van Google Search uit te zetten.
- Onderwijsexperts betwijfelen of directe AI-antwoorden passen bij het leren onderzoeken van bronnen.
Google omschreef de wijziging in een toelichting op sociale media als een manier om scholen meer keuze te geven, niet minder. Scholen hoeven bijvoorbeeld niet de chatbot Gemini toe te staan om Search te kunnen gebruiken. Maar binnen de zoekmachine zelf bestaat die keuze tussen zoeken met of zonder generatieve AI niet.
Wie Google Search beschikbaar wil houden, moet dus ook de ingebouwde generatieve AI-functies accepteren.
Politieke kritiek richt zich op de koppeling met AI
De burgemeester van New York, Zohran Mamdani, beschuldigde Google woensdag op sociale media van het inzetten van zijn monopoliemacht om AI aan openbare scholen op te dringen. Volgens hem horen scholen leerlingen te dienen en niet de winstmarges van grote technologiebedrijven.
Mamdani heeft voor openbare scholen tot en met het achtste leerjaar een moratorium van een jaar op generatieve AI ingesteld. Zijn kritiek raakt daarmee precies aan de keuze die Googles beleid oplegt: geen generatieve AI betekent ook geen toegang tot Search.
Neurowetenschapper en voormalig docent Jared Cooney Horvath vroeg zich tegenover Fortune af wat de onderwijskundige reden voor de koppeling is. Hij vermoedt een zakelijke strategie om het gebruik van AI te bevorderen, maar presenteert dat als zijn inschatting, niet als een door Google bevestigde verklaring.
Zoekresultaten ordenen is iets anders dan antwoorden schrijven
In de discussie speelt een onderscheid tussen oudere AI-technologie en generatieve AI. Google gebruikt al meer dan tien jaar AI om zoekvragen te begrijpen en resultaten te rangschikken. RankBrain werd in 2015 ingevoerd; BERT ging eind 2019 deel uitmaken van Search.
Generatieve functies gaan verder: ze produceren zelf antwoorden en samenvattingen. Daardoor hoeven gebruikers minder vaak door te klikken naar de oorspronkelijke informatie. Juist dat verschil is relevant voor onderwijs waarin leerlingen bronnen moeten leren vinden en beoordelen.
Een versie van Search zonder AI Overviews en AI Mode, maar mét de oudere technologie voor het ordenen van resultaten, is technisch mogelijk, zei Ethan Smith tegen Business Insider. De topman van Graphite, dat bedrijven helpt groeien via zoekmachines en AI, denkt echter dat Google de inspanning niet de moeite waard vindt. Volgens hem zou de vraag naar zo’n zoekervaring klein zijn.
Google wil leerlingen begeleiden in plaats van antwoorden geven
Google zegt zijn zoekmachine voor scholen wel anders te laten reageren. Educatieve functies moeten leerlingen door vraagstukken leiden in plaats van onmiddellijk het antwoord te geven. Of zulke werkwijzen het leren daadwerkelijk verbeteren, is volgens Business Insider nog een open vraag.
Onderwijsadviseur Jose Antonio Bowen benadrukte tegenover Fortune dat leren inspanning vergt en dat onbeperkte toegang tot AI daarom niet vanzelfsprekend past in de klas. Horvath opperde dat de koppeling scholen juist kan aanzetten vaker boeken of de bibliotheek te gebruiken voor onderzoek.
Ook concurrerende zoekdiensten zien belangstelling voor zoeken zonder AI. DuckDuckGo-topman Gabriel Weinberg meldde aan Fortune dat het verkeer naar de AI-vrije zoekpagina verdrievoudigde nadat Google in mei een verdere integratie van Search met Gemini 3.5 Flash aankondigde. Volgens Weinberg is dat verkeer sindsdien verhoogd gebleven.































