Somalië komt voor de opgave te staan de veiligheid zonder Ugandese militairen te organiseren, terwijl de islamistische beweging Al-Shabab nog aanzienlijke gebieden beheerst. Uganda heeft maandag bekendgemaakt dat de terugtrekking van zijn troepen is begonnen en uiterlijk eind 2027 voltooid moet zijn. Daarmee loopt een militaire inzet af die bijna twee decennia geleden begon ter ondersteuning van de Somalische regering. De eerste groep militairen is inmiddels terug in Uganda, meldt het leger. De aankondiging volgt kort op het einde van de politieke VN-missie in het Oost-Afrikaanse land.
- Uganda wil uiterlijk eind 2027 al zijn militairen uit Somalië terugtrekken.
- Ongeveer 4.500 Ugandese militairen dienen er in de Afrikaanse missie AUSSOM en circa 2.000 op basis van bilaterale afspraken.
- De politieke VN-missie in Somalië sloot zaterdag haar werkzaamheden af.
Somalische strijdkrachten moeten de veiligheid overnemen
Volgens het Ugandese leger moet de gefaseerde terugtrekking de Somalische strijdkrachten in staat stellen de volledige verantwoordelijkheid voor de veiligheid te dragen. Lokale media meldden dat vrijdag een eerste contingent van 109 Ugandese militairen uit de hoofdstad Mogadishu vertrok.
Uganda stuurde in 2007 als eerste land troepen naar Somalië voor een vredesmacht van de Afrikaanse Unie. Die moest de regering steunen in de strijd tegen Al-Shabab. De huidige missie, AUSSOM, vormt het jongste kader voor die Afrikaanse militaire ondersteuning. Daarnaast zijn Ugandese troepen aanwezig op grond van rechtstreekse afspraken tussen beide landen.
De aangekondigde terugtrekking omvat dus niet alleen de Ugandese bijdrage aan AUSSOM, maar ook de militairen buiten die missie.
Ugandese eenheden hielpen Al-Shabab uit de hoofdstad en verschillende grote plaatsen te verdrijven. De beweging heeft de afgelopen jaren echter terrein heroverd en beheerst nog aanzienlijke delen van Midden- en Zuid-Somalië. Dat betekent dat de geplande overdracht van veiligheidstaken niet gelijkstaat aan een beëindiging van de strijd.
Financiering en politieke steun veranderen tegelijk
Ook de toekomst van AUSSOM is onzeker. De Verenigde Staten besloten onlangs de financiering te beëindigen van een logistiek VN-bureau waarop de militaire coalitie steunt. Washington, de grootste donor van de coalitie, heeft kritiek geuit op het gebrek aan vooruitgang tegen Al-Shabab. Ook verwijten de Amerikanen de Somalische regering onvoldoende politieke hervormingen door te voeren en het land niet te verenigen.
Los daarvan eindigde zaterdag de politieke overgangsmissie van de Verenigde Naties. Haar verantwoordelijkheden zijn overgedragen aan de Somalische regering en verschillende VN-organisaties. Een politieke VN-missie en een militaire operatie van de Afrikaanse Unie hebben verschillende taken: het sluiten van de ene betekent dus niet automatisch het einde van de andere.
Voor Somalië betekent dit dat de afbouw van buitenlandse militaire steun samenvalt met een verandering in de internationale politieke begeleiding.
Voor mei volgend jaar staan verkiezingen gepland. Onveiligheid en geschillen met de oppositie dreigen dat proces te ontregelen. De terugtrekking van Uganda plaatst de overdracht van veiligheidstaken daarmee naast een nog onzeker politiek traject.































