Onderzoekers stellen dat bestaande modellen voor datavolwassenheid de specifieke behoeften van telecombedrijven vaak onvoldoende weerspiegelen. In het International Journal of Business Information Systems presenteren Fatmir Desku en medeonderzoekers daarom een sectorspecifiek raamwerk waarmee aanbieders kunnen beoordelen hoe goed zij grote hoeveelheden data beheren, analyseren en benutten. Het in 2026 gepubliceerde model kwam tot stand met de inbreng van vijftig deskundigen uit de academische wereld en het bedrijfsleven. Zij hielpen het raamwerk te verfijnen en te testen. De beoordeling omvat zeven dimensies, die elk langs vijf volwassenheidsniveaus worden gelegd.
- Het model beoordeelt telecombedrijven aan de hand van zeven dimensies en vijf volwassenheidsniveaus.
- Vijftig experts uit de academische wereld en het bedrijfsleven waren bij het onderzoek betrokken.
- Gewogen scores moeten sterke punten en verbeterpunten binnen een organisatie zichtbaar maken.
Algemene modellen missen volgens onderzoekers sectorspecifieke eisen
Volgens de onderzoekers schieten algemene volwassenheidsmodellen tekort doordat ze vaak zijn ontworpen voor organisaties in andere bedrijfstakken. Telecombedrijven gebruiken gegevens niet alleen voor commerciële analyses, maar ook voor het beheer van netwerken, voorspellend onderhoud, optimalisatie van dataverkeer, fraudedetectie en onderzoek naar klantgedrag.
Daar komt bij dat de sector steeds sterker steunt op realtimegegevens, verspreide infrastructuur en geautomatiseerde besluitvorming. Het raamwerk moet volgens de auteurs daarom bruikbaar zijn voor de dagelijkse bedrijfsvoering en niet uitsluitend een theoretische beschrijving geven.
Het model moet vooral zichtbaar maken of een telecombedrijf data daadwerkelijk kan omzetten in operationele en zakelijke beslissingen.
Een volwassenheidsmodel is in deze context een diagnose-instrument. Het levert zelf geen netwerkanalyses of automatische besluiten, maar plaatst de bestaande capaciteiten van een organisatie op een schaal. Daardoor kunnen bedrijven verschillende onderdelen op een vaste manier beoordelen en met elkaar vergelijken.
Zeven dimensies verbinden techniek met bedrijfsvoering
De zeven dimensies zijn datagovernance, marktstrategie, netwerkprestaties, bedrijfsontwikkeling, klanten, investeringen en innovatie. Iedere dimensie is verder onderverdeeld. Met gewogen scores wordt vervolgens aangegeven waar een organisatie goed presteert en waar verdere ontwikkeling nodig is.
Die brede opzet is belangrijk, omdat datavolwassenheid niet alleen afhangt van technische systemen. Goed databeheer kan bijvoorbeeld sterk ontwikkeld zijn, terwijl de toepassing ervan bij investeringen of marktstrategie achterblijft. Voor een telecombedrijf zou het model daardoor duidelijker kunnen maken op welk onderdeel verbetering prioriteit verdient.
Voor telecomaanbieders zou toepassing van het raamwerk betekenen dat technische netwerkcapaciteiten en zakelijke datatoepassingen binnen één beoordeling kunnen worden samengebracht.
De vijf volwassenheidsniveaus maken een beoordeling bovendien herhaalbaar. Dat kan bedrijven helpen om niet alleen een momentopname te maken, maar bij een latere meting te bekijken of hun capaciteiten zijn veranderd. De studie toont daarmee een methode om voortgang te beoordelen; toepassing van het model garandeert op zichzelf geen betere bedrijfsresultaten.
Aanpak kan ook buiten de telecomsector bruikbaar zijn
De onderzoekers zien het raamwerk niet alleen als hulpmiddel voor telecombedrijven. Volgens hen kan de aanpak ook bijdragen aan de ontwikkeling van sectorspecifieke volwassenheidsmodellen voor andere data-intensieve bedrijfstakken.
Dat betekent dat niet noodzakelijk dezelfde zeven dimensies overal bruikbaar zijn. De bredere les is dat een beoordelingsmodel moet aansluiten op de processen waarvoor een sector gegevens inzet. Een sectorspecifiek model kan zo relevantere verbeterpunten opleveren dan een algemene meetlat die voor uiteenlopende organisaties hetzelfde blijft.
Moeten telecombedrijven hun datavolwassenheid met één sectorspecifieke meetlat beoordelen, of blijft maatwerk per aanbieder noodzakelijk? Deel uw visie.
