Raytheon, de rakettendivisie van het Amerikaanse defensieconcern RTX, krijgt van het Pentagon een contract ter waarde van 22,9 miljard Amerikaanse dollar voor extra Tomahawk-kruisraketten. De maandag bekendgemaakte order loopt zeven jaar en moet de jaarlijkse productie verhogen tot meer dan 1.000 exemplaren. Daarmee proberen de Verenigde Staten hun voorraden aan te vullen nadat Amerikaanse strijdkrachten honderden Tomahawks hadden ingezet tijdens het conflict met Iran. De bestelling volgt op een raamovereenkomst die in februari al was aangekondigd.
- Het zevenjarige contract met Raytheon heeft een waarde van 22,9 miljard Amerikaanse dollar.
- De jaarlijkse productie moet stijgen tot meer dan 1.000 Tomahawk-raketten.
- Denktank CSIS schatte eind mei dat de VS al meer dan 1.000 Tomahawks hadden verbruikt.
- Een afzonderlijke Tomahawk kan tot 3,5 miljoen Amerikaanse dollar kosten.
Tomahawk valt doelen op grote afstand aan
De BGM-109 Tomahawk is een subsonische kruisraket met een standaardbereik van ongeveer 1.000 mijl, oftewel grofweg 1.600 kilometer. Het wapen kan vanaf oppervlakteschepen, onderzeeërs en lanceerinstallaties op land worden afgevuurd tegen doelen op het land. Er bestaat ook een variant voor aanvallen op maritieme doelen.
De raket is in gebruik bij de Amerikaanse marine en landmacht en bij een klein aantal bondgenoten van de Verenigde Staten. Tomahawks kwamen in de jaren tachtig in dienst. RTX meldde bij de aankondiging van de raamovereenkomst in februari dat het wapen meer dan 2.300 keer in operationele omstandigheden was ingezet.
De nieuwe order betekent niet dat de Amerikaanse voorraad onmiddellijk is hersteld: het contract moet over zeven jaar vooral de structurele productiecapaciteit vergroten.
Een raamovereenkomst legt doorgaans de voorwaarden vast waaronder een overheid gedurende langere tijd kan bestellen. Voor de fabrikant biedt dat meer zekerheid om productielijnen, personeel en leverancierscapaciteit uit te breiden. Voor het Pentagon betekent zo’n aanpak dat leveringen over meerdere jaren kunnen worden gepland, maar ook dat aanvulling van voorraden afhankelijk blijft van het tempo waarin de industrie daadwerkelijk kan produceren.
Gebruik tegen Iran zet voorraden onder druk
De Verenigde Staten begonnen eind februari met Operation Epic Fury, waarmee een nieuw conflict met Iran ontstond. Amerikaanse eenheden in het Midden-Oosten vuurden daarbij talrijke Tomahawk-raketten af. Het Center for Strategic and International Studies (CSIS), een Amerikaanse denktank, schatte eind mei dat toen al meer dan 1.000 exemplaren waren gebruikt.
Amerikaanse strijdkrachten bleven Iran in de daaropvolgende maanden aanvallen, maar het is niet duidelijk welke munitie daarbij werd ingezet. De schatting van CSIS kan daarom niet zonder meer worden gelezen als een actuele telling van het totale Tomahawk-verbruik.
Volgens CSIS kon de jaarlijkse productiecapaciteit oplopen tot 600 raketten. Het nieuwe contract moet dat niveau naar minstens ongeveer 1.000 brengen. Raytheon zegt de afgelopen jaren al fors in productie-uitbreiding te hebben geïnvesteerd. In de eerste helft van 2026 leverde het bedrijf naar eigen zeggen driemaal zoveel Tomahawks als in dezelfde periode een jaar eerder.
Zelfs met een hogere jaarproductie kan het jaren duren voordat grote aantallen gebruikte precisiewapens zijn vervangen.
Washington kijkt ook naar een mogelijk conflict met China
Amerikaanse functionarissen en analisten hebben gewaarschuwd dat het herstel van voorraden kritieke munitie meerdere jaren zal vergen. Daarbij gaat het niet alleen om Tomahawks, maar ook om andere wapens die op afstand kunnen worden ingezet en geavanceerde raketten voor luchtverdediging.
Voor Amerikaanse militaire planners heeft de order daarom een bredere betekenis dan alleen het aanvullen van wat tegen Iran is ingezet. Precisiewapens zoals de Tomahawk gelden in hun planning als middelen die in grote aantallen nodig zouden zijn bij een mogelijk conflict met China. Een hogere productielijn vergroot daarmee niet alleen de beschikbare voorraad, maar ook het tempo waarin langdurige militaire operaties kunnen worden ondersteund.
