De FIFA wil private investeerders laten deelnemen in toekomstige WK’s en andere voetbaltoernooien. De wereldvoetbalbond maakte dinsdag een voorstel bekend voor FIFA Forward Enterprise (FFE), een nieuwe dochteronderneming van 20 miljard Amerikaanse dollar (ongeveer 17 miljard euro). Door minderheidsbelangen te verkopen, wil FIFA maximaal 4,2 miljard dollar ophalen, omgerekend grofweg 3,6 miljard euro. FIFA zou zelf meerderheidsaandeelhouder blijven en de sportieve en bestuurlijke controle behouden. Het plan stuit op fel verzet van de Europese voetbalbond UEFA en de Britse premier Andy Burnham.
- FIFA wil minderheidsbelangen in een nieuwe commerciële dochteronderneming aan externe investeerders verkopen.
- Met het voorstel kan maximaal 4,2 miljard Amerikaanse dollar worden opgehaald.
- De Amerikaanse durfkapitalist Thrive Eternal moet de voorgestelde investeerdersgroep leiden.
- UEFA stelt dat het bestuur en de identiteit van het voetbal niet verhandelbaar zijn.
FIFA houdt de meerderheid en zoekt extra inkomsten
De nieuwe onderneming moet het WK en andere FIFA-evenementen commercieel beheren. De wereldvoetbalbond benadrukt dat hij een meerderheidsbelang houdt en verantwoordelijk blijft voor het voetbalbestuur, de competities, wedstrijdkalenders en alle sportieve en regelgevende besluiten.
FIFA verdient al miljarden aan onder meer uitzendrechten, sponsoring en andere commerciële overeenkomsten. Met FFE wil de bond verder gaan dan die traditionele inkomstenbronnen en een model gebruiken waarin externe partijen rechtstreeks een financieel belang krijgen.
Volgens FIFA moeten alle netto-baten opnieuw in het voetbal worden geïnvesteerd. Voorzitter Gianni Infantino stelt dat commercieel succes in delen van de sport moet helpen om het voetbal wereldwijd duurzaam en inclusief te ontwikkelen. FIFA voert daarnaast aan dat de inkomsten uit het WK nodig zijn voor zowel het amateurvoetbal als de organisatie van internationale evenementen.
Dit betekent dat FIFA kapitaal kan aantrekken zonder formeel de meerderheid af te staan, maar een minderheidsbelang sluit invloed van investeerders in de praktijk niet vanzelf uit.
Private aandeelhouders maken zeggenschap het twistpunt
Het voorstel lijkt op commerciële modellen uit andere sporten, waarbij investeerders belangen kopen in een competitie of de deelnemende teams. Ook wanneer de organiserende bond de meerderheid houdt, zullen aandeelhouders doorgaans verwachten dat naar hun zakelijke belangen wordt geluisterd.
Precies daar ligt de gevoeligheid. FIFA maakt een onderscheid tussen commerciële deelname en sportief bestuur, terwijl critici vrezen dat die twee moeilijk volledig van elkaar te scheiden zijn. Besluiten over speelschema’s en regels zouden volgens het voorstel bij FIFA blijven; investeerders zouden deelnemen via de commerciële onderneming.
Voor Europese voetbalbonden draait het debat daarom niet alleen om geld, maar om de grens tussen financiering van een publiek gedragen sport en invloed van private kapitaalverschaffers.
Ook voor Nederlandse voetballiefhebbers is dat relevant. Het Nederlandse voetbal valt binnen zowel de mondiale structuur van FIFA als de Europese structuur van UEFA. Een conflict tussen beide bonden kan daardoor raken aan de manier waarop internationale toernooien commercieel worden georganiseerd, al verandert het voorstel op zichzelf nog niets aan sportieve regels of deelname.
UEFA verzet zich terwijl investeerdersgroep vorm krijgt
UEFA noemt het plan een grens die voetbalbestuurders niet mogen overschrijden. Volgens de Europese bond zijn de identiteit en het bestuur van de sport geen bezittingen die kunnen worden verhandeld. UEFA wijst bovendien op een gebrek aan transparantie over wie financieel van de constructie zou profiteren.
Ook de Britse premier Andy Burnham heeft het voorstel afgewezen. Hij stelt dat voetbal toebehoort aan supporters en dat het WK geen product is waarvan een deel verkocht zou moeten worden. Daarnaast is de mogelijkheid van een boycot vanuit UEFA genoemd.
FIFA heeft Thrive Eternal naar voren geschoven als leider van de voorgestelde investeerdersgroep. De Amerikaanse durfkapitaalonderneming is opgericht door Joshua Kushner, de broer van Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Andere investeerders zouden via Thrive Eternal in FIFA-evenementen kunnen stappen.
De verdere uitwerking zal duidelijk moeten maken welke rechten minderheidsaandeelhouders precies krijgen. Voor FIFA is het centrale doel extra inkomsten genereren; voor UEFA is de kernvraag of de beloofde bestuurlijke scheiding sterk genoeg is om commerciële invloed buiten sportieve besluiten te houden.
Vindt u dat FIFA minderheidsbelangen in WK’s mag verkopen als de bond zelf de controle behoudt, of hoort privaat kapitaal niet thuis in het bestuur rond het toernooi?
